📄 Polisa Odpowiedzialności Cywilnej

Obowiązkowe OC podmiotu leczniczego – kto musi je posiadać, co obejmuje i na jaką sumę?

Lokal jest gotowy. Wniosek do RPWDL złożony. Personel czeka na pierwszych pacjentów.

Pozostaje jeszcze jeden element, o którym przy otwieraniu placówki nie można zapomnieć:

obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

W przypadku podmiotu leczniczego OC nie jest dodatkową polisą  „na wszelki wypadek”.

Jest jednym z ustawowych warunków wykonywania działalności leczniczej.

Ustawa o działalności leczniczej wprost zobowiązuje podmiot leczniczy do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie określonym w art. 25 ustawy.

Kogo dotyczy obowiązkowe OC?

Obowiązek ubezpieczenia dotyczy podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Trzeba jednak rozróżnić dwie podstawowe sytuacje.

Podmiot leczniczy

Jeżeli prowadzisz przychodnię, centrum medyczne, klinikę lub inną działalność w formie podmiotu leczniczego, obowiązkowe OC dotyczy podmiotu jako organizacji.

To podmiot zawiera swoją umowę ubezpieczenia.

Praktyka zawodowa

Osobne obowiązkowe OC posiadają również osoby wykonujące działalność leczniczą w formie praktyki zawodowej, m.in.:

• lekarze,

• pielęgniarki i położne,

• fizjoterapeuci,

• diagności laboratoryjni.

Ustawa wskazuje obowiązek zawarcia odpowiedniej umowy OC również dla praktyk zawodowych.

Dlatego trzeba uważać na częsty błąd:

OC lekarza pracującego w placówce nie zastępuje automatycznie OC podmiotu leczniczego.

To dwa różne poziomy odpowiedzialności.

Co obejmuje obowiązkowe OC podmiotu leczniczego?

Zakres obowiązkowego ubezpieczenia jest określony ustawowo.

OC obejmuje odpowiedzialność cywilną za szkody będące następstwem:

udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania ich udzielania.

Ochrona dotyczy szkód wyrządzonych działaniem lub zaniechaniem ubezpieczonego, które miało miejsce w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej.

W praktyce mogą to być więc sytuacje związane m.in. z:

• nieprawidłowym udzieleniem świadczenia,

• błędem podczas wykonywania procedury,

• zaniechaniem świadczenia, jeżeli powinno zostać udzielone,

• działaniem personelu, za które odpowiedzialność ponosi podmiot,

• nieprawidłowościami organizacyjnymi, jeżeli doprowadziły do szkody pozostającej w zakresie odpowiedzialności objętej polisą.

Ostatni punkt jest bardzo ważny.

Nie oznacza to bowiem, że każdy błąd organizacyjny albo błąd w dokumentacji automatycznie podlega obowiązkowemu OC.

Musi istnieć związek z odpowiedzialnością za szkodę będącą następstwem udzielania świadczenia zdrowotnego albo bezprawnego zaniechania jego udzielenia.

OC podmiotu a błędy personelu

Właściciele placówek czasem wychodzą z założenia:

„Każdy lekarz ma własne OC, więc podmiot jest zabezpieczony”.

To zbyt duże uproszczenie.

Pacjent zawiera relację z określonym podmiotem, a sposób organizacji udzielania świadczeń może powodować odpowiedzialność również po stronie placówki.

Dlatego podczas analizy ochrony ubezpieczeniowej trzeba patrzeć nie tylko na polisy poszczególnych specjalistów, ale również na:

• OC samego podmiotu,

• sposób współpracy z personelem,

• zakres odpowiedzialności wynikający z umów,

• charakter wykonywanych świadczeń,

• potencjalną wysokość szkody.

Obowiązkowe OC podmiotu i indywidualne OC lekarza nie powinny być traktowane jako zamienne dokumenty.

Czego obowiązkowe OC nie obejmuje?

Rozporządzenie wskazuje konkretne wyłączenia.

Obowiązkowe OC nie obejmuje m.in. szkód:

• wyrządzonych po pozbawieniu lub w okresie zawieszenia prawa do prowadzenia działalności leczniczej,

• polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie rzeczy,

• polegających na obowiązku zapłaty kar umownych,

• powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów, zamieszek lub aktów terroru.

Dlatego obowiązkowego OC medycznego nie należy mylić z ubezpieczeniem całej działalności gospodarczej.

Jeżeli np. pęknie instalacja i dojdzie do zalania lokalu, uszkodzony zostanie sprzęt albo pacjentowi zginie rzecz osobista, trzeba sprawdzić ochronę wynikającą z innych polis.

Minimalna suma gwarancyjna – ile wynosi?

Minimalne sumy obowiązkowego OC zależą od rodzaju wykonywanej działalności leczniczej.

Podmiot leczniczy

Dla podmiotu leczniczego wykonującego:

• stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne lub

• ambulatoryjne świadczenia zdrowotne

minimalna suma wynosi:

75 000 euro – na jedno zdarzenie,

350 000 euro – na wszystkie zdarzenia objęte ubezpieczeniem w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy.

Jeżeli podmiot wykonuje więcej niż jeden rodzaj działalności leczniczej, stosuje się najwyższą minimalną sumę przewidzianą dla wykonywanych rodzajów działalności.

Kwoty wyrażone w euro przeliczane są na złote według pierwszego średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w roku, w którym zawierana jest umowa.

A praktyki zawodowe?

Tutaj sumy są inne.

Przykładowo dla indywidualnej i grupowej praktyki lekarskiej minimalna suma wynosi:

75 000 euro na jedno zdarzenie oraz 350 000 euro na wszystkie zdarzenia.

Dla praktyk pielęgniarskich, fizjoterapeutycznych i diagnostów laboratoryjnych odpowiednie minima wynoszą:

30 000 euro na jedno zdarzenie oraz 150 000 euro na wszystkie zdarzenia.

To kolejny powód, dla którego przed zawarciem polisy trzeba prawidłowo ustalić formę wykonywania działalności leczniczej.

Czy minimalna suma gwarancyjna wystarczy?

Niekoniecznie.

Minimalna suma określona w rozporządzeniu jest ustawowym minimum, a nie rekomendowaną maksymalną ochroną dla każdej placówki.

W praktyce warto wziąć pod uwagę:

• rodzaj wykonywanych procedur,

• stopień ich inwazyjności,

• liczbę pacjentów,

• liczbę personelu,

• wartość potencjalnych roszczeń,

• specjalizacje działające w placówce,

• zakres zabiegów,

• historię szkodową,

• strukturę podmiotu.

Inny poziom ryzyka występuje w niewielkiej poradni konsultacyjnej, a inny w placówce wykonującej zabiegi chirurgiczne, inwazyjną stomatologię czy procedury o podwyższonym ryzyku.

Dlatego minimalna suma gwarancyjna powinna być traktowana jako punkt wyjścia do analizy, a nie automatyczna odpowiedź na pytanie o właściwy poziom zabezpieczenia.

Obowiązkowe OC a dobrowolne OC

Warto rozróżnić te dwa pojęcia.

Obowiązkowe OC posiada ustawowo określony zakres oraz minimalne sumy gwarancyjne.

Dobrowolne OC może służyć m.in. rozszerzeniu zakresu ochrony lub zwiększeniu dostępnej sumy ubezpieczenia ponad ustawowe minimum.

W większych placówkach albo przy działalności o wyższym ryzyku może mieć sens zastosowanie obu rozwiązań:

OC obowiązkowe + dodatkowa ochrona dobrowolna / nadwyżkowa.

Decyzję warto podejmować w odniesieniu do rzeczywistego profilu działalności.

Kiedy trzeba zawrzeć polisę?

Tutaj przepisy są bardzo konkretne.

Obowiązek ubezpieczenia powstaje:

najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej.

Czyli jeżeli działalność ma rozpocząć się 1 października, ochrona powinna zostać zapewniona najpóźniej 30 września.

Nie warto jednak zostawiać tego na dzień przed otwarciem.

Polisa jest jednym z elementów formalnego przygotowania działalności i powinna zostać uwzględniona wcześniej w harmonogramie otwarcia placówki.

Co przygotować przed rozmową z ubezpieczycielem?

Zakres danych wymaganych przez konkretnego ubezpieczyciela może się różnić, ale warto wcześniej przygotować przede wszystkim:

• dane identyfikacyjne podmiotu,

• formę wykonywania działalności,

• rodzaj działalności leczniczej,

• zakres świadczeń,

• specjalizacje,

• informacje o wykonywanych zabiegach,

• liczbę i strukturę personelu,

• planowany obrót lub skalę działalności – jeżeli ubezpieczyciel tego wymaga,

• informacje dotyczące wcześniejszych szkód,

• dane dotyczące wpisu do RPWDL lub prowadzonego procesu rejestracji.

Im dokładniej zostanie opisany rzeczywisty zakres działalności, tym mniejsze ryzyko, że polisa zostanie zawarta na podstawie informacji nieodpowiadających temu, co placówka naprawdę robi.

Polisa nie może zostać w segregatorze na lata

OC to dokument, który powinien znaleźć się w systemie nadzoru nad terminami placówki.

Warto monitorować:

• datę początku ochrony,

• datę końca polisy,

• termin odnowienia,

• sumę gwarancyjną,

• zakres ubezpieczenia,

• dodatkowe klauzule,

• zmiany profilu działalności,

• rozszerzenie zakresu świadczeń.

Szczególnie ważny jest ostatni punkt.

Jeżeli placówka zaczyna wykonywać nowe zabiegi, zatrudnia nowych specjalistów albo istotnie rozszerza zakres działalności, warto sprawdzić:

czy dotychczasowa ochrona nadal odpowiada rzeczywistemu ryzyku.

Nie powinno się czekać z taką analizą do kolejnego automatycznego odnowienia polisy.

Najczęstsze błędy związane z OC placówki

„Lekarze mają swoje polisy, więc podmiot nie potrzebuje osobnej”

Jeżeli działalność jest prowadzona jako podmiot leczniczy, obowiązek OC dotyczy również samego podmiotu.

„Mamy minimalną sumę, więc jesteśmy całkowicie zabezpieczeni”

Minimalna suma gwarancyjna oznacza przede wszystkim spełnienie ustawowego minimum.

Nie musi odpowiadać maksymalnej wartości potencjalnych roszczeń placówki.

„Polisa jest, więc na pewno obejmuje wszystkie zabiegi”

Nie zawsze.

Zakres ochrony trzeba porównać z rzeczywistym profilem działalności, szczególnie przy świadczeniach o specyficznym profilu ryzyka.

„OC odnawia się automatycznie, więc nie trzeba go sprawdzać”

Każde rozszerzenie działalności powinno być okazją do ponownej oceny zakresu ochrony.

Właściciel lub manager powinien wiedzieć:

co mamy ubezpieczone, do jakiej kwoty, do kiedy i czy odpowiada to temu, co rzeczywiście robimy.

Podsumowanie

Obowiązkowa polisa OC jest jednym z podstawowych elementów legalnego wykonywania działalności leczniczej.

Ale samo posiadanie dokumentu z napisem „OC podmiotu leczniczego” nie kończy tematu.

Dobrze zarządzana placówka powinna wiedzieć:

czy polisa jest aktualna → co obejmuje → czego nie obejmuje → jaka jest suma gwarancyjna → czy zakres odpowiada rzeczywistym świadczeniom → kiedy trzeba przeprowadzić kolejny przegląd.

Bo ubezpieczenie nie powinno być dokumentem wyciąganym z segregatora dopiero wtedy, gdy pojawia się roszczenie.

Powinno być częścią systemu zarządzania ryzykiem w podmiocie leczniczym.

Chcesz sprawdzić formalną i organizacyjną gotowość swojej placówki?

Podczas audytu analizuję dokumentację, rejestry, terminy, procedury oraz organizację pracy placówki – nie tylko pod kątem tego, czy określony dokument istnieje, ale również czy odpowiada rzeczywistemu sposobowi funkcjonowania podmiotu.

Dzięki temu właściciel lub manager otrzymuje konkretną listę elementów wymagających uzupełnienia, aktualizacji lub dalszej weryfikacji.

Dokumenty dla Gabinetu – wsparcie operacyjne podmiotów leczniczych
📞 +48 519 596 318
📧 kontakt@dokumentydlagabinetu.pl